Фреската што го оживува духот на Илинден во хотел Монтана

Во предвечерието на големиот 11-ти Октомври, ви пренесуваме дел од македонската историја која се наоѓа во нашиот хотел во Крушево.

„Идејата за таа фреска се роди Таму, на тој ден, Илинден и ја направив како протест за тоа што ИЛИНДЕН ТОГАШ БЕШЕ ОБИЧЕН РАБОТЕН ДЕН. Тогаш се сметаше дека историјата на Македонија почнувала на 11 октомври 1941. Јас ја направив оваа прва моја фреска во Македонија, која доживеа огромен публицитет. Значи: Фреската е правена во 1950 година, штом се вратив од Крушево почнав да работам, а беше изложена на ДЛУМ 29 ноември 1950 година“
– извадок од дневникот на големиот македонски уметник Борко Лазески.

“Со трогателна почит кон настаните од 1903, уметникот повторно го реизведува своето ремек-дело во 1991 година, украсувајќи ги ѕидовите на хотелот ‘Монтана’ во Крушево, со верна репродукција на фреската од 1950 година. Изведено во акрил со димензии 260 x 458 см, ова монументално уметничко дело вдахнува нов живот во безвременската нарација на темата. Во срцето на Крушево, град кој е натопен во богатиот мозаик на македонската историја, хотелот ‘Монтана’ станува соодветно платно за оживување на овој клучен момент од минатото. Наспроти позадината на ѕидовите, потезите на уметникот ги будат духот на отпорот и издржливоста што го дефинираат Илинденското востание. Преку живите нијанси и динамичните композиции на акрилната репродукција, уметникот ја доловува суштината на Илинден, поканувајќи ги гледачите да сведочат на храброста и пожртвуваноста на оние кои се бореле за слобода“
– извадок од “Анатомија на муралот” од Марија Коробар.

“The idea for that fresco was born there, on that very day – Ilinden – and I created it as a protest against the fact that Ilinden was then just an ordinary working day. At that time, it was believed that the history of Macedonia began on 11th October 1941. I created this first fresco in Macedonia, which received great publicity. That means: the fresco was made in 1950. As soon as I returned from Krushevo, I began working on it, and it was exhibited at DLUM on 29th November 1950.”
– Excerpt from the diary of the great Macedonian artist Borko Lazeski.

“With heartfelt reverence for the events of 1903, the artist recreated his masterpiece once again in 1991, adorning the walls of the ‘Montana’ Hotel in Krushevo with a faithful reproduction of the 1950 fresco. Executed in acrylic, measuring 260 × 458 cm, this monumental artwork breathes new life into the timeless narrative of the theme. In the heart of Krushevo – a town steeped in the rich mosaic of Macedonian history — the ‘Montana’ Hotel becomes a fitting canvas for reviving this crucial moment from the past. Against this backdrop, the artist’s brushstrokes awaken the spirit of resistance and endurance that define the Ilinden Uprising. Through the vivid hues and dynamic composition of the acrylic reproduction, the artist captures the very essence of Ilinden, inviting viewers to witness the courage and self-sacrifice of those who fought for freedom.”
– Excerpt from “Anatomy of the Mural” by Marija Korobar.